cursus "Machtige Koningen"

Responsive image

Als dank voor zijn trouwe diensten aan Hendrik IV (“de gang naar Canossa”), krijgt paltsgraaf Frederik van Zwaben in 1079 de dochter van de keizer tot vrouw, en wordt hij verheven tot hertog van Zwaben. Daarmee begint de opkomst van het vorstenhuis van de Hohenstaufen.
Na de Karolingen, Ottonen en Saliërs is dit het vierde en meest glorieuze van de grote Duitse vorstenhuizen.

cursus "Kastelen van de Keizer"

Responsive image

Frederik II van Hohenstaufen (1194-1250) is een van de meest briljante en fascinerende persoonlijkheden van de Middeleeuwen. Hij was koning van Sicilië en Duitsland, en keizer van het Roomse Rijk. Daarnaast was hij ook: gerenommeerd geleerde en wetenschapper, geniaal hervormer, beschermer van de kunsten, talenwonder, kastelenbouwer, en een permanente doorn in het oog van de Kerk. Tot drie keer toe werd Frederik geëxcommuniceerd. Een eigengereide vorst, die de enige vreedzame kruistocht van de geschiedenis op zijn naam heeft staan.

cursus "het Midden-Oosten"

Responsive image

Het werd ooit wel het Morgenland genoemd. Of de Levant, “het land waar de zon opkomt”. Het gebied ten oosten van de Middellandse Zee waarvoor wij vandaag de dag geen betere verzamelnaam hebben dan de globale richtingaanduiding:  “Midden-Oosten”.
De Levant is altijd het kruispunt bij uitstek geweest van volkeren, godsdiensten en culturen. Hier liepen de handelswegen van oost naar west, hier trokken de karavanen van zuid naar noord. Nergens anders kwamen de drie grote monotheïstische godsdiensten meer intensief met elkaar in contact dan hier. De regio is van oudsher dé ontmoetingsplaats van oost en west, waar goederen en kennis werden uitgewisseld. En het slagveld van een eindeloze reeks gewapende conflicten.

cursus "Dzengis Khan en andere Grote Middeleeuwers"

Responsive image

Wanneer het zich laat aanzien dat de wereld toch niet zal vergaan, slaat de stemming in Europa na het jaar 1000 radicaal om. De lethargie rond de millenniumwisseling maakt plaats voor nieuw elan. Lang opgekropte spanning ontlaadt zich op allerlei manieren. Veranderde omstandigheden scheppen een vruchtbaar klimaat voor een andere tijdgeest, een nieuw bewustzijn met felle overtuigingen en onstuimige gebeurtenissen. De geschiedenis van de Hoge Middeleeuwen (1000-1250) is er een van grote heftigheid.

cursus "Siciliƫ in de Middeleeuwen"

Responsive image

Als ca. 1020 de Normandiërs zich meester maken van Sicilië en Zuid-Italië, groeit hun vorstendom uit tot een van de rijkste en machtigste koninkrijken van Europa. Wetenschap en cultuur, politiek en macht gaan er hand in hand. Dat Sicilië eerder werd overheerst door de Grieken en de Arabieren speelt daarbij een belangrijke rol. Deze smeltkroes van culturen breekt definitief door als Sicilië onder de Staufers wordt verenigd met het Heilige Roomse Rijk en ook politiek gezien grote invloed krijgt.

Sicilie en zijn overheersers

Responsive image

Sicilië heeft altijd vreemde overheersers aangetrokken. Het werd veroveraars ook niet moeilijk gemaakt: met een kustlijn van duizend kilometer was dit grootste eiland van de Middellandse Zee toch nauwelijks te verdedigen.

Het eiland was ofwel het centrum van politieke en culturele stromingen, ofwel de buitenste rand ervan. Door zijn ligging tussen Oost en West, tussen Noord en Zuid, was het voor Sicilië altijd erop of eronder.

Duitse keizers in italie

De keizerskroning van Karel de Grote (1e kerstdag 800) is het begin van nauwe band tussen Duitsland en Italië. Beide landen maakten deel uit van het Heilige Roomse Rijk. Wie in de middeleeuwen tot koning van Duitsland werd gekozen, gold als belangrijkste van alle Europese vorsten. Hij werd door de paus tot keizer van het Heilige Roomse Rijk gekroond en diende als servus Jesu Christi als eerste borg te staan voor de bescherming van de Kerk. Dit verklaart waarom Italië traditioneel een grote aantrekkingskracht uitoefent op Duitse koningen en keizers.

de Duitse koningskroning

koningen en kroningen in Duitsland

Anders dan in de meeste andere landen, was de Duitse koning niet ver verheven boven de andere vorsten en was het koningschap in Duitsland niet erfelijk. De koning kwam voort uit de kring van Duitse vorsten, en werd gekozen door keurvorsten, een groep autonome vorsten (koningen, hertogen, aartsbisschoppen) van de machtigste vorstendommen en aartsbisdommen.

de Duitse orde

het begin

De kiem voor de Duitse Orde werd gelegd in september 1189 tijdens de Derde, “Duitse”, Kruistocht van 1189-1182. Tijdens het beleg van de Syrische havenstad Akko werd, op initiatief van Duitse geestelijken en kooplieden uit Bremen en Lübeck, buiten de stadsmuren begonnen met de bouw van een eenvoudig veldhospitaaltje. Zij wilden een eigen onderkomen bieden aan de talrijke Duitse pelgrims en kruisvaarders. Hun eigen mensen zouden dan voor hun medische verzorging niet langer uitsluitend aangewezen zijn op de als hooghartig te boek staande, voornamelijk Franstalige Tempeliers en de overwegend Italiaanssprekende Johannieters.

de Kerk en de Joden

  • In de Middeleeuwen nam de paus traditioneel op de dag van zijn kroning de eerbewijzen in ontvangst van de Joodse gemeenschap in Rome. Het was gebruikelijk dat hij dan het antwoord gaf: “Legum probo, sed improbo gentium” : “Ik keur de Wet goed, maar het volk keur ik af.”

de reeks van Fibonacci en de Gulden Snede

de rij van Fibonacci

Als voorbereiding op een van de ontmoetingen met de keizer, kreeg Fibonacci door de hofgeleerde Johannes van Palermo wiskundige problemen voorgelegd. Hij wist die met verbluffend gemak op te lossen door gebruik te maken van wetmatigheden in getallenreeksen. Hij behandelt dit onderwerp in het derde en grootste deel van Liber Abacus. De Pisaan gebruikte zijn “reeks van Fibonacci” voor het berekenen van complexe problemen. Een bekend voorbeeld is het “konijnenprobleem”: wat is de toename van een konijnenpopulatie als een konijnenpaar elke maand een jong krijgt dat op zijn beurt elke maand een jong kan voortbrengen? Naar aanleiding van dit wiskundige probleem wordt de rij van Fibonacci ook wel “konijnenrij” genoemd. Het aardige van dergelijke problemen was niet het praktische nut van de uitkomst maar vooral de vreugde van de ontdekking dat een vaste formule het mogelijk maakte een complex wiskundig probleem in een oogwenk op te lossen. Het gemak van het nieuwe rekensysteem gaf nog een extra dimensie.