Duitse keizers in italie

De keizerskroning van Karel de Grote (1e kerstdag 800) is het begin van nauwe band tussen Duitsland en Italië. Beide landen maakten deel uit van het Heilige Roomse Rijk. Wie in de middeleeuwen tot koning van Duitsland werd gekozen, gold als belangrijkste van alle Europese vorsten. Hij werd door de paus tot keizer van het Heilige Roomse Rijk gekroond en diende als servus Jesu Christi als eerste borg te staan voor de bescherming van de Kerk. Dit verklaart waarom Italië traditioneel een grote aantrekkingskracht uitoefent op Duitse koningen en keizers.

Hoewel het keizerschap aanvankelijk niet bedoelde veel meer in te houden dan een eretitel - een symbolische, christelijke herleving van het klassieke Romeinse keizerrijk - hebben veel keizers zich krachtig ingespannen om ook feitelijk de heerschappij over beide koninkrijken in handen te krijgen. De een na de andere Duitse keizer trok de Alpen over, om vervolgens in fikse problemen te raken zodra duidelijk werd dat hij meer verlangde dan een keizerskroon en een symbolische rol. Wanneer hij zich daadwerkelijk als heerser gedroeg, duurde het meestal maar kort voordat er conflicten uitbraken met de autonome, eigenzinnige steden in Noord-Italië, die weinig op hadden met de buitenlandse machtshebbers.

Ook tussen keizers en pausen kwam het geregeld tot forse aanvaringen. Er bestond een haat-liefdeverhouding tussen het kerkelijk gezag (de paus) en het wereldlijke gezag (de keizer). De twee, die niet zonder elkaar konden, maar vaak nog minder met elkaar, stonden meer dan eens op voet van oorlog.

Van de andere kant: geen glans zonder wrijving. Ongeveer een eeuw lang (1150 – 1250) wordt het toneel van de Italiaanse geschiedenis bevolkt door enkele van de grootste pausen uit de geschiedenis (Innocentius III, Gregorius IX) en drie keizerlijke reuzen uit de middeleeuwse geschiedenis: de Duitse dynastie van de Hohenstaufen. Frederik I (“Barbarossa”), zijn zoon Hendrik VI en zijn illustere kleinzoon Frederik II behoren tot de kleurrijkste en grootste namen uit de geschiedenis van de Middeleeuwen.